Noise Risk Assessment (NRA) di Malaysia: Bila Diperlukan dan Apa Isi Laporannya
Di bawah Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Pendedahan Bising) 2019, setiap majikan perlu mengenal pasti terlebih dahulu sama ada pekerja mungkin terdedah kepada bising berlebihan. Jika ada, lantik penaksir risiko bising berdaftar JKKP untuk menjalankan noise risk assessment (NRA), laksanakan syor laporan dalam tempoh 30 hari, dan kaji semula NRA sekurang-kurangnya setiap lima tahun.
- MD (NNSMA, Rus)
- MScCH (Occ. Health, UKM)
- MBA (ARU, UK)
- OHD (NIOSH)
- MRO (AOEMM)
- TTT (HRDF)
- SSM 202001013523 (OSHMED Solutions Sdn Bhd)
- Penyedia latihan berdaftar JKKP SL/22/22/181036, sah hingga 21 Julai 2028
- Pendaftaran Penuh MMC 55275 (Dr. Wan Muhammad Zulhusni)
- Doktor Kesihatan Pekerjaan JKKP HQ/16/DOC/00/454
- DMAC/EDTCmed 263
- OEUK OEUK/2024/3751
OSHMed Solutions Sdn Bhd ialah perunding keselamatan dan kesihatan pekerjaan serta penyedia latihan berdaftar JKKP (ergonomik) di Kajang, Selangor. Kami bukan klinik. Ujian perubatan diatur melalui pusat yang diluluskan.
- Kenal pasti risiko bising berlebihan di setiap kawasan kerja dan ulangi semakan dalam tempoh setahun jika tiada pendedahan.
- Bising berlebihan bermula melebihi 82 dB(A) sehari; had pendedahan ialah 85 dB(A).
- Jika pekerja mungkin terdedah, lantik penaksir risiko bising berdaftar JKKP.
- Laporan diterima dalam tempoh sebulan; maklumkan keputusan kepada pekerja terdedah dalam tempoh 14 hari.
- Laksanakan syor dalam tempoh 30 hari dan simpan laporan selama 30 tahun.
- Kaji semula NRA dalam tempoh lima tahun, atau lebih awal jika berlaku perubahan atau atas arahan JKKP.
Apakah noise risk assessment (NRA)?
Noise risk assessment ialah pengukuran dan penilaian bising di tempat kerja secara berstruktur oleh penaksir risiko bising berdaftar JKKP. Ia mengenal pasti siapa terdedah kepada bising berlebihan, menyemak kawalan sedia ada, dan mengesyorkan pengurangan bising, zon perlindungan pendengaran serta keperluan program pemuliharaan pendengaran.
Asas perundangannya ialah Peraturan 4 Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Pendedahan Bising) 2019 (P.U. (A) 60/2019), yang berkuat kuasa sejak 1 Jun 2019. Peraturan ini menggantikan Peraturan-Peraturan Kilang dan Jentera (Pendedahan Bising) 1989. JKKP turut menerbitkan Tataamalan Industri (ICOP) bagi Pengurusan Pendedahan Bising Pekerjaan dan Pemuliharaan Pendengaran 2019 sebagai panduan pematuhan.
Dalam amalan, NRA menggabungkan pemantauan kawasan (sumber bising dan paras bunyi di seluruh lantai kerja) dan pemantauan diri (pendedahan setiap kumpulan pekerja sepanjang syif, biasanya dengan dosimeter). Peralatan pengukur bising mesti mematuhi standard Suruhanjaya Elektroteknik Antarabangsa (IEC).
Ringkasnya: pengenalpastian ialah langkah saringan oleh majikan; noise risk assessment ialah langkah pengukuran oleh penaksir berdaftar apabila bising berlebihan mungkin wujud.
Penilai yang perlu noise risk assessment di Malaysia?
Mana-mana majikan yang pengenalpastian bertulisnya menunjukkan pekerja mungkin terdedah kepada bising berlebihan. Menurut peraturan 2, bising berlebihan bermaksud paras pendedahan bising harian melebihi 82 dB(A), dos bising diri harian melebihi 50%, paras tekanan bunyi maksimum melebihi 115 dB(A) pada bila-bila masa, atau paras puncak melebihi 140 dB(C).
Peraturan 3 menetapkan langkah pertama sebagai tanggungjawab setiap majikan: mengenal pasti sama ada pekerja mungkin terdedah kepada bising berlebihan mengikut kaedah yang ditentukan oleh Ketua Pengarah. Pengenalpastian perlu diulang apabila berlaku perubahan pada jentera, kelengkapan, proses, kerja, langkah kawalan atau operasi, apabila diarahkan oleh JKKP, dan dalam tempoh tidak melebihi setahun selepas pengenalpastian terdahulu.
| Ukuran | Bising berlebihan (mencetuskan tindakan, per. 2) | Had pendedahan (tidak boleh dilampaui, per. 6) |
|---|---|---|
| Paras pendedahan bising harian (8 jam) | Melebihi 82 dB(A) | Melebihi 85 dB(A) |
| Dos bising diri harian | Melebihi 50% | Melebihi 100% |
| Paras tekanan bunyi maksimum | Melebihi 115 dB(A) pada bila-bila masa | Melebihi 115 dB(A) pada bila-bila masa |
| Paras tekanan bunyi puncak | Melebihi 140 dB(C) | Melebihi 140 dB(C) |
Contoh lazim merangkumi kerja fabrikasi logam, mesin tekan (stamping/pressing), pengacuan suntikan plastik, pertukangan kayu, percetakan, pemprosesan makanan yang menggunakan pemampat atau peniup, tapak pembinaan serta bilik jentera utiliti. Senarai ini bukan nasihat undang-undang: perkara yang paling penting ialah rekod pengenalpastian bising di premis anda sendiri.
Semakan kendiri: adakah anda memerlukan noise risk assessment?
Jawab tujuh soalan ringkas tentang tempat kerja anda. Ini alat saringan berdasarkan Peraturan 2019, bukan pengukuran. Hanya penaksir risiko bising berdaftar boleh mengesahkan paras pendedahan.
1. Adakah mesin, peralatan atau proses kerja begitu bising sehingga pekerja perlu meninggikan suara untuk bercakap pada jarak dekat?
2. Adakah pekerja menggunakan alat hentaman, mesin tekan, pengisar, pemampat, penjana atau peralatan seumpamanya?
3. Adakah anda menambah, mengalihkan atau mengubah suai mesin, ataupun menukar jadual syif atau kaedah kerja sejak pengenalpastian bising yang terakhir?
4. Adakah pekerja mengadu telinga berdengung atau sukar mendengar selepas syif?
5. Adakah laporan NRA terakhir anda sudah mencecah tempoh empat tahun setengah atau lebih, atau anda belum pernah menjalankannya?
6. Adakah JKKP pernah mengarahkan anda menjalankan atau mengkaji semula NRA?
7. Adakah anda mempunyai rekod bertulis pengenalpastian bising berlebihan bagi setiap kawasan kerja?
Apakah yang dilakukan semasa NRA?
Penaksir risiko bising berdaftar akan merancang tinjauan bersama anda, mengukur punca bising dan paras bising kawasan, menjalankan pemantauan dosimetri diri bagi setiap kumpulan pendedahan serupa (SEG), serta menganalisis keputusan berbanding had Peraturan 2019. Laporan bertulis mesti diserahkan kepada anda dalam tempoh sebulan selepas penilaian selesai (Peraturan 4(4)).
- Lantik penaksir. ICOP menetapkan supaya majikan melantik penaksir risiko bising berdaftar dalam tempoh sebulan selepas bising berlebihan dikenal pasti.
- Tinjauan dan pengumpulan maklumat. Semakan pelan lantai, senarai mesin, jadual syif, bilangan pekerja bagi setiap kawasan dan kawalan sedia ada.
- Pemantauan kawasan. Pengukuran punca bising dan paras bunyi di kawasan kerja, yang lazimnya dipetakan dalam bentuk peta bising.
- Pemantauan diri. Dosimeter dipasang pada pekerja terpilih yang mewakili kumpulan kerja dalam keadaan operasi biasa.
- Analisis dan laporan. Dapatan, syor, zon perlindungan pendengaran dan keperluan program pemuliharaan pendengaran.
Apakah kandungan laporan noise risk assessment?
ICOP (seksyen 7.5) menetapkan laporan mengandungi pengenalan, objektif, huraian proses, peralatan, kaedah, keputusan, perbincangan, syor dan kesimpulan. Peraturan 4(5) mewajibkan dapatan dan syor. Laporan disimpan di premis atau berhampiran, dan disediakan kepada pengurusan, jawatankuasa keselamatan dan kesihatan serta pihak berkuasa.
Sebaik sahaja laporan diterima, beberapa tempoh akhir di bawah undang-undang akan bermula. Rancang lebih awal sebelum penaksir hadir:
| Tindakan | Tarikh akhir | Peraturan |
|---|---|---|
| Maklumkan dapatan dan syor kepada pekerja yang terdedah kepada bising berlebihan | Dalam tempoh 14 hari selepas laporan diterima | 4(6) |
| Laksanakan tindakan yang disyorkan | Dalam tempoh 30 hari selepas laporan diterima | 4(7) |
| Berikan maklumat, arahan dan latihan penggunaan pelindung pendengaran kepada pekerja terdedah | Sekurang-kurangnya setahun sekali | 5 |
| Kurangkan bising melebihi had: kawalan kejuruteraan dahulu, kemudian kawalan pentadbiran, kemudian pelindung pendengaran | Mengikut penilaian | 6 |
| Tandakan zon perlindungan pendengaran dan pastikan pelindung dipakai | Kawasan yang melebihi had | 8 |
| Ujian audiometrik tahunan melalui pusat ujian audiometrik yang diluluskan JKKP | Setiap tahun, bagi pekerja yang melebihi had | 9 |
| Simpan laporan NRA | Tidak kurang daripada 30 tahun | 11(1)(a) |
Perlukan skop noise risk assessment untuk premis anda?
Kongsikan proses, syif dan bilangan pekerja bagi setiap kawasan. OSHMed akan mencadangkan skop penilaian risiko bising dan, jika perlu, program pemuliharaan pendengaran anda.
Berapa kerapkah noise risk assessment perlu dikaji semula?
Peraturan 4(8) mewajibkan majikan mengkaji semula noise risk assessment dalam tempoh tidak melebihi lima tahun dari tarikh penilaian terdahulu, atau lebih awal jika diarahkan oleh JKKP. Selain itu, sebarang perubahan pada jentera, proses, kerja atau langkah kawalan memerlukan pengenalpastian baharu di bawah Peraturan 3, yang mungkin memerlukan NRA baharu dijalankan sebelum tempoh lima tahun tamat.
Amalan mudah yang digunakan ramai SHO: catat tarikh semakan lima tahun dalam kalendar pematuhan pada hari laporan diterima, dan tambah peringatan tahunan untuk pengenalpastian bising berlebihan. Jika anda merancang talian baharu atau perubahan susun atur, jadikan pengenalpastian sebahagian daripada projek, bukan selepas pentauliahan.
Minta penaksir mengelaskan pekerja mengikut kumpulan pendedahan serupa (SEG) dan menyatakan tarikh semakan semula dengan jelas dalam laporan. Langkah ini menjadikan semakan seterusnya lebih cepat dan mudah untuk dibandingkan.
Apakah yang perlu disediakan sebelum penaksir hadir?
Sediakan pelan lantai, senarai mesin, jadual syif dan waktu rehat, bilangan pekerja bagi setiap kawasan dan tugasan, rekod pengenalpastian dan laporan NRA terakhir, jenis pelindung pendengaran yang digunakan serta sebarang perubahan operasi yang dirancang. Persediaan yang rapi dapat memendekkan tempoh lawatan tapak dan memastikan laporan lebih menepati operasi sebenar anda.
- Pelan lantai dengan kawasan kerja ditanda, serta gambar sumber bising utama.
- Senarai mesin dan peralatan, termasuk waktu operasi dan status penyelenggaraan.
- Jadual syif, corak kerja lebih masa dan anggaran masa di setiap kawasan.
- Tempoh simpanan rekod pengenalpastian bising berlebihan dan tinjauan bising atau NRA terdahulu.
- Jenis pelindung pendengaran yang dibekalkan, bersama nama model.
- Rekod aduan, ringkasan keseluruhan ujian audiometrik serta perubahan operasi yang dirancang dalam tempoh 12 bulan.
Penilai boleh menjalankan NRA, dan bagaimana OSHMed membantu?
Hanya penaksir risiko bising yang berdaftar dengan Ketua Pengarah dan memiliki perakuan sah JKKP (peraturan 4(2)). Seksyen 31B Akta 514 dan Jadual Kelima juga mewajibkan pemantauan bising dijalankan oleh orang kompeten berdaftar. Semak pendaftaran penaksir dalam daftar myKKP JKKP sebelum menandatangani kontrak.
OSHMed, perunding keselamatan dan kesihatan pekerjaan di Kajang, Selangor, merancang skop dan menyelaras noise risk assessment untuk majikan di seluruh Malaysia. Penilaian dijalankan oleh penaksir risiko bising berdaftar JKKP, dengan nama dan nombor pendaftarannya dinyatakan dalam laporan. Jika laporan menunjukkan pendedahan melebihi had, kami boleh membantu anda menyusun program pemuliharaan pendengaran, manakala ujian audiometrik tahunan diatur melalui pusat ujian audiometrik yang diluluskan JKKP. Lihat halaman penilaian tempat kerja dan latihan KKP kami.
- Rekod pengenalpastian menunjukkan mana-mana kawasan mungkin melebihi 82 dB(A), atau anda tidak pasti tentang paras bising tersebut.
- Anda memasang, mengalih atau mengubah suai mesin yang bising.
- Pekerja melaporkan telinga berdengung atau sukar mendengar selepas syif.
- NRA terakhir berusia lebih empat tahun setengah, atau JKKP telah mengarahkan semakan.
Sebelum membuat keputusan: tiga bantahan lazim
Kebanyakan kelewatan berpunca daripada tiga tanggapan: laporan lama masih memadai, bising hanya berpunca daripada satu mesin, dan pemakaian penyumbat telinga sudah menyelesaikan masalah. Berikut ialah semakan bagi setiap tanggapan berdasarkan Peraturan 2019 supaya anda boleh membuat keputusan berlandaskan peraturan sebenar.
"Kami sudah ada laporan bising beberapa tahun lalu."
Mungkin memadai jika ia noise risk assessment oleh penaksir berdaftar di bawah Peraturan 2019, berusia kurang daripada lima tahun, dan tiada perubahan sejak itu. Tinjauan lama di bawah peraturan 1989 yang telah digantikan, atau laporan sebelum perubahan susun atur, wajar dikaji semula.
"Hanya satu mesin yang bising."
Jika begitu, skop penilaian boleh dihadkan kepada kawasan dan kumpulan kerja yang terlibat. Walau bagaimanapun, penaksir tetap perlu mengesahkan pekerja lain yang turut terdedah, termasuk mereka yang kerap melalui atau bekerja berhampiran kawasan tersebut bagi sebahagian tempoh syif.
"Kami beri semua pekerja penyumbat telinga, jadi sudah selamat."
Peraturan 6 mewajibkan kawalan kejuruteraan didahulukan, diikuti kawalan pentadbiran. Pelindung pendengaran ialah lapisan terakhir, dan peraturan 7 mewajibkannya sesuai, diselenggara dan diluluskan oleh Ketua Pengarah.
Soalan lazim
Adakah noise risk assessment wajib di Malaysia?
Ya, apabila pengenalpastian di bawah peraturan 3 Peraturan Pendedahan Bising 2019 menunjukkan pekerja mungkin terdedah kepada bising berlebihan. Majikan kemudian perlu melantik penaksir risiko bising berdaftar JKKP di bawah peraturan 4. Seksyen 18B Akta 514 juga mewajibkan setiap majikan menjalankan penilaian risiko bagi hazard di tempat kerja.
Berapa kerapkah noise risk assessment perlu dikaji semula?
Dalam tempoh tidak melebihi lima tahun dari tarikh noise risk assessment terdahulu, atau lebih awal jika diarahkan oleh JKKP (Peraturan 4(8)). Sebarang perubahan pada jentera, proses, kerja atau langkah kawalan memerlukan pengenalpastian baharu di bawah Peraturan 3, dan hal ini mungkin memerlukan NRA dijalankan lebih awal.
Apakah beza 82 dB(A) dan 85 dB(A)?
Pendedahan harian melebihi 82 dB(A) dikategorikan sebagai bising berlebihan serta mencetuskan kewajipan noise risk assessment dan latihan. Paras 85 dB(A) pula ialah had pendedahan harian yang tidak boleh dilampaui; jika melebihi paras ini, keperluan pengurangan bising, zon perlindungan pendengaran dan ujian audiometrik tahunan akan terpakai.
Adakah peraturan bising Kilang dan Jentera 1989 masih terpakai?
Tidak. Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Pendedahan Bising) 2019 telah menggantikan Peraturan-Peraturan Kilang dan Jentera (Pendedahan Bising) 1989 mulai 1 Jun 2019. Penilaian bising lama di bawah Peraturan 1989 wajar dikaji semula berdasarkan keperluan Peraturan 2019.
Berapa lamakah laporan noise risk assessment perlu disimpan?
Sekurang-kurangnya 30 tahun (Peraturan 11(1)(a)). Laporan ujian audiometrik pula disimpan sepanjang tempoh pekerja berkhidmat dengan anda dan selama lima tahun selepas mereka berhenti. Jika perniagaan diambil alih, rekod perlu diserahkan kepada pemilik baharu.
Langkah seterusnya
Mulakan dengan pengenalpastian bising berlebihan secara bertulis bagi setiap kawasan kerja. Jika mana-mana kawasan mungkin melebihi 82 dB(A), lantik penaksir risiko bising berdaftar serta rancang tindakan susulan 14 hari dan 30 hari sebelum laporan diterima.
OSHMed di Kajang boleh merangka skop NRA bersama penilaian risiko kesihatan kimia (CHRA) atau penilaian risiko ergonomik supaya anda merancang satu lawatan tapak untuk beberapa penilaian.
Rancang NRA sebelum perubahan atau tarikh akhir seterusnya
Hantar pelan lantai dan senarai mesin anda. Kami akan memaklumkan langkah seterusnya serta maklumat yang diperlukan oleh penaksir berdaftar.
Sumber dan rujukan
Disemak berdasarkan dokumen rasmi di bawah pada 21 Oktober 2026. Undang-undang boleh berubah: sentiasa sahkan versi terkini di laman web JKKP.
- Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Pendedahan Bising) 2019, P.U. (A) 60/2019 (peraturan 2 hingga 11), Jabatan Peguam Negara, diterbitkan oleh JKKP
- Industry Code of Practice for Management of Occupational Noise Exposure and Hearing Conservation 2019 (seksyen 5 hingga 7), JKKP
- Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (Akta 514), cetakan semula termasuk Akta A1648 (seksyen 18B, 31B, Jadual Kelima), JKKP
Penafian: Artikel ini maklumat umum untuk majikan dan bukan nasihat undang-undang. Keperluan bergantung pada tempat kerja, proses dan undang-undang semasa. Untuk keputusan bagi premis anda, berbincang dengan orang kompeten berdaftar JKKP atau hubungi JKKP.