Penilaian Kualiti Udara Dalaman (IAQ) di Malaysia: Keperluan Tataamalan Industri 2010
Di bawah Tataamalan Industri Kualiti Udara Dalaman 2010, pemilik atau pengurusan bangunan mesti menyediakan prosedur aduan dan menyiasat isu kualiti udara dalaman. Jika punca masalah tidak dapat dikenal pasti atau diselesaikan selepas tinjauan, indoor air quality (IAQ) assessment oleh penaksir IAQ berdaftar JKKP diperlukan. Penilaian ini mengukur parameter fizikal dan bahan cemar yang ditetapkan, dengan laporan disiapkan dalam tempoh sebulan.
- MD (NNSMA, Rus)
- MScCH (Occ. Health, UKM)
- MBA (ARU, UK)
- OHD (NIOSH)
- MRO (AOEMM)
- TTT (HRDF)
- SSM 202001013523 (OSHMED Solutions Sdn Bhd)
- Penyedia latihan berdaftar JKKP SL/22/22/181036, sah hingga 21 Julai 2028
- Pendaftaran Penuh MMC 55275 (Dr. Wan Muhammad Zulhusni)
- Doktor Kesihatan Pekerjaan JKKP HQ/16/DOC/00/454
- DMAC/EDTCmed 263
- OEUK OEUK/2024/3751
OSHMed Solutions Sdn Bhd ialah perunding keselamatan dan kesihatan pekerjaan serta penyedia latihan berdaftar JKKP (ergonomik) di Kajang, Selangor. Kami bukan klinik. Ujian perubatan diatur melalui pusat yang diluluskan.
- Terpakai kepada bangunan dengan sistem pengudaraan mekanikal dan penyaman udara, termasuk unit pisah.
- Sediakan prosedur aduan bertulis dan rekod setiap aduan IAQ.
- Siasat selepas aduan, kesesakan penghuni atau ubah suai yang mengubah pengudaraan.
- Jika tiada penyelesaian jelas selepas tinjauan, lantik penaksir IAQ berdaftar JKKP.
- Penaksir mengukur parameter dalam Jadual 1 dan 2, serta menyerahkan laporan dalam tempoh sebulan.
- Simpan laporan penilaian selama 30 tahun dan rekod IAQ yang lain selama lima tahun.
Apakah indoor air quality (IAQ) assessment?
Penilaian IAQ ialah penilaian berstruktur terhadap kualiti udara di dalam bangunan oleh penaksir kualiti udara dalaman berdaftar JKKP. Di bawah Tataamalan Industri Kualiti Udara Dalaman 2010, penilaian ini menggabungkan tinjauan tapak, soal selidik simptom serta pengukuran parameter fizikal dan bahan cemar, sebelum mengesyorkan langkah penambahbaikan.
ICOP ini diluluskan oleh Menteri pada 30 Ogos 2010 dan menggantikan kod amalan kualiti udara dalaman yang terdahulu. Ia menetapkan standard minimum bagi parameter terpilih dan menerangkan cara mengenal pasti, menilai dan mengawal bahan cemar udara dalaman. Ia berkait dengan kewajipan am majikan dan penghuni di bawah Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (Akta 514), dan Jadual Kelima Akta 514 menyenaraikan penilaian kualiti udara dalaman sebagai aktiviti untuk orang kompeten berdaftar.
Bangunan manakah yang tertakluk di bawah kod IAQ?
Seksyen 1.2.2 menyatakan bahawa kod ini terpakai kepada bangunan atau bahagian bangunan tempat pekerja bertugas yang menggunakan sistem pengudaraan mekanikal dan penyaman udara (MVAC), termasuk penyaman udara jenis unit pisah. Kod ini mengecualikan bangunan kediaman, kawasan bagi tujuan domestik atau perindustrian, makmal yang menggunakan bahan kimia untuk analisis atau penyelidikan, serta kerja-kerja penanggalan asbestos.
Dari segi amalan, skop ini merangkumi pejabat, pusat panggilan, bank, hospital dan klinik, sekolah, hotel, pusat beli-belah serta ruang pentadbiran berhawa dingin di dalam kilang. Bahagian pengeluaran yang menjalankan aktiviti pengilangan atau pemprosesan bahan tidak tertakluk di bawah kod ini; pendedahan bahan kimia di situ diurus di bawah Peraturan USECHH dan CHRA.
Bilakah penilaian IAQ diperlukan?
Seksyen 2.3 menetapkan bahawa pemilik atau pengurusan bangunan bertanggungjawab menyiasat isu kualiti udara dalaman apabila aduan diterima, apabila bilangan penghuni melebihi kapasiti reka bentuk asal, atau selepas kerja ubah suai yang mengubah sistem pengudaraan secara ketara. Jika tinjauan awal gagal mengenal pasti punca atau penyelesaian yang jelas, penilaian oleh penaksir IAQ berdaftar hendaklah dijalankan (Seksyen 2.4.2.2).
- Aduan diterima dan direkodkan. Prosedur aduan mencatatkan tarikh, masa, lokasi serta simptom yang dialami.
- Tinjauan. Semakan rekod bangunan dan sistem pengudaraan, aduan terdahulu, bilangan penghuni serta punca pencemaran yang mungkin.
- Dapatan awal. Jika ada penyelesaian yang jelas, betulkan segera.
- Penilaian IAQ. Jika punca masalah tidak dapat dikenal pasti atau diselesaikan, penaksir IAQ berdaftar akan membuat pengukuran dan menyediakan laporan.
- Susulan. Maklumkan tindakan pembetulan kepada pengadu dan semak keberkesanannya.
Kod ini tidak menetapkan kekerapan penilaian mengikut tempoh tetap dalam seksyen yang kami semak. Sebaliknya, penilaian dicetuskan oleh aduan, pertambahan penghuni dan perubahan sistem pengudaraan. Sesetengah organisasi turut menjadualkan penilaian berkala sebagai sebahagian daripada penilaian risiko mereka di bawah Seksyen 18B Akta 514.
Templat log aduan IAQ
Tempoh simpanan rekod setiap aduan udara dalaman sebaik diterima. Seksyen 2.2 ICOP menetapkan supaya tarikh dan masa, lokasi punca yang disyaki, serta tanda dan simptom yang dilaporkan turut dicatatkan. Rekod ini disimpan dalam pelayar web anda sahaja. Muat turun sebagai fail CSV untuk simpanan anda, atau hantar jumlah aduan kepada kami.
| Tarikh | Masa | Lokasi atau aras | Jenis aduan | Bilangan orang terjejas | Butiran | Dilaporkan oleh (jawatan atau inisial) | Tindakan diambil |
|---|
Jangan masukkan nama atau butiran perubatan di ruangan ini. Jika terdapat pekerja yang mengalami simptom ketara, ICOP menetapkan bahawa majikan perlu menguruskan pemeriksaan perubatan dengan doktor.
Apakah parameter yang diukur dalam penilaian IAQ?
Jadual 1 ICOP menetapkan julat yang boleh diterima bagi suhu udara, kelembapan relatif dan pergerakan udara. Jadual 2 menetapkan had bagi bahan cemar kimia, bahan cemar biologi dan karbon dioksida sebagai penunjuk pengudaraan. Had kimia ialah purata berwajaran masa lapan jam, dan karbon dioksida mempunyai had siling 1000 ppm.
| Parameter | Julat yang boleh diterima |
|---|---|
| Suhu udara | 23 hingga 26 °C |
| Kelembapan relatif | 40 hingga 70% |
| Pergerakan udara | 0.15 hingga 0.50 m/s |
| Bahan cemar | Had yang boleh diterima |
|---|---|
| Karbon monoksida | 10 ppm |
| Formaldehid | 0.1 ppm |
| Ozon | 0.05 ppm |
| Partikulat boleh sedut | 0.15 mg/m³ |
| Jumlah sebatian organik meruap (TVOC) | 3 ppm |
| Jumlah kiraan bakteria | 500 cfu/m³ (penunjuk untuk siasatan lanjut) |
| Jumlah kiraan kulat | 1000 cfu/m³ (penunjuk untuk siasatan lanjut) |
| Karbon dioksida (penunjuk pengudaraan) | Had siling 1000 ppm; bacaan melebihi paras ini menunjukkan pengudaraan tidak mencukupi |
Ringkasnya: bacaan karbon dioksida menunjukkan tahap pengudaraan, bukan ketoksikan; jika melebihi 1000 ppm, kod ini menganggap pengudaraan tidak mencukupi.
Kod ini menyatakan bahawa kiraan bakteria yang melebihi had tidak semestinya membawa risiko kesihatan, sebaliknya menjadi penunjuk untuk siasatan lanjut. Penilaian perlu dijalankan semasa waktu operasi biasa supaya keputusan mencerminkan keadaan sebenar.
Ada aduan udara pengap atau bau?
Hantar log aduan anda dan huraian ringkas bangunan serta sistem penyaman udara. OSHMed akan mencadangkan sama ada siasatan awal atau penilaian IAQ penuh yang sesuai.
Apakah kandungan laporan penilaian IAQ?
Seksyen 2.5 menyenaraikan kandungan minimum: kaedah penilaian dan persampelan, sumber masalah udara dalaman yang berpotensi, keputusan pengukuran Jadual 1 dan 2, keadaan sistem pengudaraan termasuk pertukaran udara dan kadar udara segar, aduan dan simptom kesihatan, kesimpulan, serta syor penambahbaikan kualiti udara dalaman.
Penaksir membentangkan dan menyerahkan laporan kepada pemilik atau pengurusan bangunan dalam tempoh sebulan selepas penilaian selesai (seksyen 2.4.3.5). Di bawah seksyen 5, laporan penilaian disimpan sekurang-kurangnya 30 tahun, dan rekod lain seperti rekod aduan, laporan siasatan dan rekod latihan sekurang-kurangnya lima tahun.
Siapa yang boleh menjalankan penilaian IAQ?
Penaksir kualiti udara dalaman yang berdaftar dengan Ketua Pengarah Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan. Seksyen 6 ICOP menetapkan syarat kelayakan, seperti diploma sains dengan pengalaman dalam bidang higien pekerjaan, latihan IAQ yang diiktiraf serta lulus peperiksaan NIOSH. Pendaftaran ini sah sehingga tiga tahun sebelum perlu diperbaharui.
OSHMed, perunding keselamatan dan kesihatan pekerjaan di Kajang, Selangor, membantu pengurus bangunan dan majikan menyusun prosedur aduan, membuat persediaan tinjauan serta merancang skop penilaian IAQ. Penilaian dijalankan oleh penaksir IAQ berdaftar JKKP, dengan nama dan nombor pendaftarannya dinyatakan dalam laporan. Lihat penilaian tempat kerja dan sumber kami.
Sebelum penaksir hadir, kumpulkan rekod penyelenggaraan MVAC, tarikh penukaran penapis, pelan lantai bersama bilangan penghuni, serta log aduan anda. Langkah ini memendekkan tempoh tinjauan dan menghasilkan syor yang lebih khusus.
- Aduan masih berterusan selepas tindakan asas diambil, seperti membersihkan penapis atau melaraskan termostat.
- Beberapa penghuni di kawasan yang sama melaporkan sakit kepala, mata pedih atau udara pengap.
- Bilangan penghuni kini melebihi kapasiti reka bentuk ruang.
- Kerja ubah suai telah menjejaskan aliran bekalan udara atau udara balik di sesebuah bilik.
Sebelum membuat keputusan: tiga bantahan lazim
Tiga tanggapan lazim sering timbul apabila berlaku aduan IAQ: pemilik bangunan yang bertanggungjawab sepenuhnya, penyaman udara baru sahaja diservis, dan satu bacaan karbon dioksida sudah memadai. Berikut ialah ketetapan sebenar ICOP 2010 bagi setiap perkara tersebut supaya jelas bila tanggungjawab anda sebagai majikan atau penyewa bermula.
"Pengurusan bangunan yang uruskan, bukan kami."
ICOP menetapkan tanggungjawab prosedur aduan dan siasatan kepada pemilik atau pengurusan bangunan. Namun sebagai majikan, anda tetap mempunyai kewajipan am terhadap pekerja di bawah Akta 514. Oleh itu, rekodkan aduan tersebut dan kemukakan kepada pengurusan bangunan secara bertulis.
"Penyaman udara kami baru diservis."
Penyelenggaraan memang membantu, tetapi kod ini mengambil kira keseluruhan faktor: bilangan penghuni, punca pencemaran seperti bahan ubah suai atau mesin pencetak, kadar bekalan udara segar serta simptom penghuni. Tinjauan tapak akan menyemak semua perkara ini.
"Meter CO2 biasa sudah cukup."
Bacaan karbon dioksida ialah petunjuk awal yang berguna bagi mengesan pengudaraan yang lemah. Namun, penilaian rasmi di bawah kod ini merangkumi senarai penuh parameter Jadual 1 dan 2, soal selidik simptom serta laporan bertulis oleh penaksir berdaftar.
Soalan lazim
Adakah penilaian IAQ wajib untuk pejabat kami?
ICOP 2010 mewajibkan pemilik atau pengurusan bangunan menyiasat aduan IAQ. Jika punca tidak dapat dikenal pasti atau diselesaikan, penilaian oleh penaksir IAQ berdaftar JKKP hendaklah dijalankan. Kod ini tidak menetapkan kekerapan mengikut kalendar dalam seksyen yang kami semak.
Apakah had kualiti udara dalaman yang boleh diterima di Malaysia?
Jadual 1 ICOP menetapkan suhu antara 23 hingga 26 °C, kelembapan relatif 40 hingga 70% dan pergerakan udara 0.15 hingga 0.50 m/s. Jadual 2 pula merangkumi had bagi karbon monoksida (10 ppm), formaldehid (0.1 ppm), ozon (0.05 ppm), partikulat boleh sedut (0.15 mg/m³), TVOC (3 ppm) dan had siling karbon dioksida (1000 ppm).
Siapa yang boleh menjalankan penilaian IAQ?
Hanya penaksir kualiti udara dalaman yang berdaftar dengan Ketua Pengarah Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan. Seksyen 6 ICOP menetapkan kelayakan dan latihan, dan Akta 514 menyenaraikan penilaian kualiti udara dalaman sebagai aktiviti untuk orang kompeten berdaftar.
Berapa lamakah tempoh untuk mendapatkan laporan IAQ?
Penaksir mesti membentangkan dan menyerahkan laporan kepada pemilik atau pengurusan bangunan dalam tempoh sebulan selepas penilaian selesai (Seksyen 2.4.3.5 ICOP).
Adakah kod IAQ terpakai kepada kilang?
Kod ini terpakai kepada ruang kerja yang menggunakan sistem MVAC, tetapi mengecualikan kawasan perindustrian seperti ruang pembuatan. Pejabat berhawa dingin di dalam kilang tertakluk di bawah kod ini, manakala bahagian pengeluaran diuruskan mengikut peraturan lain seperti USECHH 2000.
Langkah seterusnya
Gunakan log aduan di atas mulai hari ini dan selaraskan prosedur aduan bersama pihak pengurusan bangunan anda. Jika aduan masih berterusan selepas tindakan asas diambil, lantik penaksir IAQ berdaftar.
Jika tempat kerja anda juga menggunakan bahan kimia atau ada bilik loji yang bising, lihat panduan CHRA dan noise risk assessment kami.
Pastikan aduan IAQ disiasat dengan betul
Mulakan dengan log aduan, kemudian serahkan kepada penaksir IAQ berdaftar untuk mengukur parameter yang berkaitan.
Sumber dan rujukan
Disemak berdasarkan dokumen rasmi di bawah pada 21 Oktober 2026. Undang-undang boleh berubah: sentiasa sahkan versi terkini di laman web JKKP.
- Industry Code of Practice on Indoor Air Quality 2010 (seksyen 1.2, 2.1 hingga 2.5, 5, 6; Jadual 1 dan 2). Salinan teks di laman sumber OSHE Universiti Malaya; senarai rasmi di dosh.gov.my, JKKP
- Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (Akta 514), cetakan semula termasuk Akta A1648 (seksyen 15, 18B, 31B, Jadual Kelima), JKKP
Penafian: Artikel ini maklumat umum untuk majikan dan bukan nasihat undang-undang. Keperluan bergantung pada tempat kerja, proses dan undang-undang semasa. Untuk keputusan bagi premis anda, berbincang dengan orang kompeten berdaftar JKKP atau hubungi JKKP.